Κείμενο του Ιωάννη Σταματίου αναρτημένο στον προσωπικό λογαριασμό του στο facebook.   Leave a comment

Τον Απρίλιο του 2009, η Καγκελάριος της Γερμανίας, Angela Merkel, σε γεύμα εργασίας με συντάκτες των Financial Times, πριν από τη σύνοδο των G-20 στο Λονδίνο, ήταν οργισμένη με του Έλληνες. Ο μισός χρόνος της συζήτησης τους είχε αφιερωθεί στο ελληνικό πρόβλημα. Οι συντάκτες των Financial Times άκουγαν, έκπληκτοι, τη Γερμανίδα Καγκελάριο να χαρακτηρίζει τους Έλληνες «γουρούνια», οι οποίοι «τη γλίτωσαν πολλές φορές στο παρελθόν» και «κακώς έγιναν δεκτοί στην Ευρωζώνη». Η Γερμανία ήταν υπέρ της εφαρμογής μέτρων αυστηρής λιτότητας στην Ελλάδα, μέτρα για την εφαρμογή των οποίων ήταν απαραίτητη η συμμετοχή του Δ.Ν.Τ..

Στις 5 Μαΐου 2010, η Βουλή των Ελλήνων ενέκρινε το 1ο μνημόνιο. Στελέχη της κυβέρνησης διαβεβαίωναν, σε συνεντεύξεις τους, ότι με την εφαρμογή του μνημονίου, μετά από 2 χρόνια θυσιών, τα spreads θα υποχωρούσαν και η χώρα μας θα μπορούσε να ξαναδανειστεί από τις αγορές. Ο Πρωθυπουργός της χώρας, Γεώργιος Παπανδρέου, αφού πρώτα, το Δεκέμβριο του 2009, επιχείρησε να αντλήσει προσωπική αξιοπιστία και κύρος, διασύροντας τη χώρα του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, τονίζοντας τη διαφθορά της Ελλάδος, παρουσίασε, αρχικά, το μνημόνιο ως αναγκαίο κακό και στη συνέχεια ως ευκαιρία να αλλάξει η χώρα. Ευκαιρία, η οποία δεν συνοδευόταν από τη δικιά του βούληση να συγκρουστεί με τους παρασιτικούς, κλεπτοκρατικούς μηχανισμούς που απομυζούσαν το δημόσιο πλούτο. Τους μηχανισμούς, δηλαδή, που συντηρούσαν τον ίδιο και το κόμμα του στην εξουσία.

Η πρώτη σοβαρή αμφισβήτηση για τις προοπτικές επιτυχίας του 1ου μνημονίου ήρθε από τον γνωστό ως «Dr Doom», οικονομολόγο Nouriel Roubini. Ο τουρκικής καταγωγής Αμερικανός οικονομολόγος ήταν κατηγορηματικός: «Αυτό το σχέδιο θα αποτύχει. Από τη μία πλευρά ένα πρόγραμμα δημοσιονομικής λιτότητας είναι αναγκαίο γιατί τα ελλείμματα σας είναι μη βιώσιμα. Από την άλλη πλευρά, αυτό το πρόγραμμα θα έχει, βραχυπρόθεσμα, ως αποτέλεσμα να κάνει την ύφεση βαθύτερη. Θα μειωθούν εισοδήματα, θα αυξηθούν φόροι, θα προκληθεί μεγάλη αύξηση της ανεργίας. Ακόμη κι αν η Ελλάδα έκανε μεγάλες μεταρρυθμίσεις για να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της, αυτές θα απέδιδαν πολύ αργότερα. Συνεπώς, ό,τι κι αν κάνετε εσείς στην Ελλάδα, αν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν ακολουθήσει μια πιο χαλαρή νομισματική πολιτική, αν οι Βρυξέλλες δεν απελευθερώσουν επενδυτικούς πόρους για την ελληνική οικονομία κι αν η Γερμανία, κυρίως, δεν εγκαταλείψει τις πολιτικές λιτότητας για τον εαυτό της, δεν έχετε και πολλές πιθανότητες επιτυχίας. Αλλά ακόμη κι αν όλα πάνε καλά, αν εφαρμόσετε άριστα το πρόγραμμά σας, το βάρος του χρέους σας και πάλι θα είναι μη βιώσιμο και θα χρειάζεται αναδιάρθρωση …»

Ένα χρόνο μετά από το 1ο μνημόνιο, ο κεντρικός οικονομολόγος της Deutsche Bank, Dr Thomas Mayer, σε συνέντευξη του στον Παύλο Τσίμα, θα ήταν εξαιρετικά και κυνικά αποκαλυπτικός ως προς το 1ο μνημόνιο: “Μα ξέρετε, το μνημόνιο δεν σχεδιάστηκε ως μέσο για … τη σωτηρία της Ελλάδος από το χρέος της, αλλά ως μέσο για να κερδηθεί ο αναγκαίος χρόνος, μέχρι να αποφασίσει η Ευρώπη πως θα χειριστεί το ελληνικό χρέος. Την άνοιξη του 2009 μια ενδεχόμενη ελληνική χρεοκοπία ήταν ένας μαύρος κύκνος. Κανείς δεν μπορούσε να σταθμίσει τις συνέπειες της και το ντόμινο που θα προκαλούσε. Ούτε ήταν σε θέση να υπολογίσει την πραγματική έκθεση του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος σε ελληνικά ομόλογα. Η Ελλάδα του 2009 ήταν μια Lehman στη νιοστή δύναμη. Έπρεπε να κερδίσουμε χρόνο, να μετρήσουμε προσεκτικά, να διερευνήσουμε τους κινδύνους”. Την άνοιξη του 2011 η Deutsche Bank είχε καταφέρει νε εκμεταλλευτεί τον κερδισμένο χρόνο και να ξεφορτωθεί αρκετά ελληνικά ομόλογα. Παράλληλα, ο Dr Mayer είχε εκπονήσει ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους “Με αντάλλαγμα ένα αυστηρότερο πρόγραμμα λιτότητας κι ένα πρόγραμμα πώλησης κρατικής περιουσίας”.

Το ερώτημα, γιατί το 2010, η τότε κυβέρνηση δεν διαπραγματεύτηκε πιο δυναμικά τους όρους του μνημονίου, για να κερδίσει μεγαλύτερο χρόνο προσαρμογής στα μέτρα ή μια σημαντική αναδιάρθωση του χρέους, μάλλον θα παραμείνει αναπάντητο. Ο όρος διαπραγμάτευση των όρων του μνημονίου θα κυριαρχούσε, μετά από 2 χαμένα έτη, στις εκλογές της 17ης Ιουνίου 2012.

Τι επιλογές όμως είχε η χώρα μας; Ο Αμερικανός οικονομολόγος και νομπελίστας, Paul Krugman δίνει μια απάντηση:
“Η Ελλάδα είναι μια μικρή ανοιχτή οικονομία. Στις συνθήκες της σημερινής κρίσης δεν θα είχε πολλές εναλλακτικές λύσεις ακόμη κι αν δεν ήταν στο ευρώ, αν είχατε ακόμη τη δραχμή. Και πάλι θα χρειαζόσασταν εξωτερική βοήθεια. Το μόνο που μπορείτε να κάνετε είναι να βάλετε τις φωνές. Να ουρλιάξετε στον κύριο Trichet και την κυρία Merkel να αλλάξουν πολιτική, να ακολουθήσουν, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έναν δρόμο πιο αναπτυξιακό, ώστε να βοηθηθεί και η Ελλάδα να βγει από τα δεινά της. Μόνοι σας δεν μπορείτε να κάνετε και πολλά”.

Αντίστοιχη είναι και η άποψη του επίσης νομπελίστα οικονομολόγου Joseph Stiglitz:
“Η Ευρώπη εφόσον δημιούργησε μια κοινή νομισματική περιοχή είναι υποχρεωμένη να προχωρήσει στο επόμενο βήμα. Να δημιουργήσει ένα πλαίσιο όπου, όταν μία χώρα-μέλος αντιμετωπίζει πρόβλημα, οι υπόλοιπες στέκουν στο πλευρό της. Αλλά η Ευρώπη δεν βρίσκεται ακόμη στο σημείο αυτό. Και μέχρι να φθάσει, το λιγότερο που πρέπει να κάνει είναι να δώσει λίγο χώρο, μια ανάσα στις χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Χαμηλότοκα δάνεια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα Επενδύσεων για παράδειγμα, ώστε να χρηματοδοτηθούν επενδυτικά προγράμματα στην Ελλάδα, να δοθεί αναπτυξιακή ώθηση. Πρώτα πρέπει να δοθεί στην Ελλάδα μια αναπτυξιακή βοήθεια, να βγει από την ύφεση, κι ύστερα πρέπει να αρχίσει να κάνει περικοπές για να τακτοποιήσει τα δημοσιονομικά της.

… Όλοι ξέρουμε πια ότι, όταν η οικονομία βρίσκεται σε αρνητικό έδαφος, πρέπει να ξοδέψεις, να ενεργοποιήσεις την οικονομία. Αν αντί για αυτό κάνεις περικοπές, τότε αυτό θα έχει αρνητικές συνέπειες ακόμη και δημοσιονομικά. Τα δημόσια έσοδα θα μειωθούν, αφού όταν η οικονομία μπαίνει σε ύφεση τα φορολογικά έσοδα μειώνονται.

… Η Ελλάδα χρειάζεται επενδύσεις στην εκπαίδευση, τις υποδομές, τον τεχνολογικό εξοπλισμό και την αναδιάρθρωση της οικονομίας της και έχω δει αξιόπιστες μελέτες, σύμφωνα με τις οποίες, η απόδοση τέτοιων επενδύσεων μπορεί να είναι εξαιρετικά ταχείες και να δώσουν την αναγκαία ώθηση, ώστε και η δημοσιονομική εξυγίανση να γίνει ευκολότερα”.

Τι μπορούμε όμως να περιμένουμε από την πολιτική της Γερμανίας; Τι συμβαίνει και οι Γερμανοί δεν μπορούν να αντιληφθούν, όσα αντιλαμβάνονται οι παραπάνω νομπελίστες και η κυβέρνηση των Η.Π.Α.; Το 2009, ο τότε Γερμανός Υπουργός Οικονομίας Peer Steinbrück, σε συνέντευξη του στον ανταποκριτή των Financial Times στη Γερμανία, Quentin Peel, θα έλεγε off the record, ότι η γερμανική κυβέρνηση φοβάται ότι ένα μεσογειακό μπλοκ, με επικεφαλής τη Γαλλία, θα αξιοποιήσει το ελληνικό πρόβλημα για να πιέσει τη Γερμανία και να μετατραπεί η Ευρώπη σε μια ένωση μεταβιβάσεων, να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός αναδιανομής των πλεονασμάτων του βορρά με τα ελλείμματα του νότου. “Αυτό μετατράπηκε σε έμμονη ιδέα στο Βερολίνο” θα δήλωνε ο Peel.

Η Γερμανία, στη δεκαετία του ευρώ, απολάμβανε χαμηλότερο πληθωρισμό απ’ ότι στα χρόνια του μάρκου και πολύ μεγαλύτερο εμπορικό πλεόνασμα (εξαγωγές – εισαγωγές). Την ίδια στιγμή οι χώρες του νότου είχαν εμπορικά ελλείμματα, χωρίς να διαθέτουν τη δυνατότητα υποτιμήσεως του νομίσματος τους, ώστε να ενισχύσουν τις εξαγωγές τους. Η Γερμανία ήταν ο κύριος κερδισμένος από τη δημιουργία του ευρώ και τώρα υπήρχε η ανησυχία ότι θα έπρεπε να μοιραστεί τα κέρδη της.

Παρακάτω, βλέπουμε τη συγκριτική μεταβολή του Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών, ως ποσοστό του Α.Ε.Π., στη Γερμανία και σε χώρες του νότου στα έτη 2001-2007.:
Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών, ως ποσοστό του Α.Ε.Π.
Γερμανία: 0,0 (2001) +7,7 (2007)
Γαλλία: +2,0 (2001) -1,2 (2007)
Ιταλία: -0,1 (2001) -2,6 (2007)
Ισπανία: -3,9 (2001) -10,1 (2007)
Πορτογαλία: -9,9 (2001) -9,8 (2007)
Ελλάς: -7,3 (2001) -14,1 (2007)
Πηγή: OECD

Την ίδια επόχή στη Γερμανία αρκετοί, κυρίως από τον τραπεζικό κλάδο, υποστήριζαν ότι το ευρώ θα έπρεπε να απαλλαγεί από τις αδύναμες οικονομίες του νότου και να περιοριστεί στα όρια των σχετικά ομοιγενών οικονομιών του βορρά. Οι Γερμανοί Φιλελεύθεροι ήταν κατηγορηματικοί: “Κάναμε λάθος που τους βάλαμε στο ευρώ, ας μην επαναλάβουμε το λάθος σώζοντας τα χρέη τους”.

Τα παραπάνω δεν αποτελούν άλλοθι για τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού προβλήματος. Τη λεηλασία του δημοσίου χρήματος, την παρασιτοκρατία, το μέγεθος του δημοσίου τη διαφθορά, την αυθαιρεσία και την έλλειψη παραγωγής. Δεν υπάρχει ανώδυνη έξοδος από την κρίση για τη χώρα μας. Αυτό το έχουμε εμπεδώσει. Απλώς, τονίζουν το γεγονός ότι εκτός από το ελληνικό πρόβλημα, υπάρχει κι ένα γενικότερο ευρωπαϊκό πρόβλημα, πολύ πιο σύνθετο και εκτός των ορίων του ιδιότυπου μανιχαϊσμού, της κακιάς σπάταλης Ελλάδος και της καλής συνετής Γερμανίας, το οποίο δεν πρόκειται να λυθεί, χωρίς τη μεταβολή της γερμανικής πολιτικής.

Advertisements

Posted Ιουνίου 24, 2012 by msofcrete in Άρθρα

Tagged with

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: