Ο μοναχός στον κήπο   Leave a comment

Κείμενο του Ματτθαίου Κόφφα.

 

Η διαδρομή με το τραίνο από το Tirano της Ιταλίας στο Chur της Ελβετίας θεωρείται από τις πλέον διάσημες της Ευρώπης καθώς προσφέρει μια πανοραμική θέα των Άλπεων. Το πρωινό της 8ης Μαίου του 1900, ένας μεσήλικας Βρετανός, ο William Bateson, ζωολόγος και λέκτορας της Βιολογίας στο St. John’s College, επιβιβάστηκε στο τραίνο καθ’οδόν προς ένα συνέδριο Φυτικής Βιολογίας όπου θα παρέθετε ομιλία με θέμα της διάδοση των φαινοτυπικών χαρακτηριστικών των έμβιων οργανισμών. Ο Bateson, αν και μόλις 42 χρονών, ήταν ήδη ένας καταξιωμένος ερευνητής στον τομέα του και θεωρούνταν αυθεντία στο θέμα της Εξέλιξης των Ειδών, της θεωρίας που είχε διατυπώσει ο Κάρολος Δαρβίνος μόλις πριν από 40 χρόνια και που εξακολουθούσε να διχάζει τους ερευνητές. Το πρόβλημα με τη θεωρία του Δαρβίνου ήταν πως λάμβανε ως προυπόθεση την ύπαρξη ενός μηχανισμού ή ενός μορίου, μέσω του οποίου τα χαρακτηριστικά των οργανισμών μπορούσαν να μεταβιβαστούν από την μία γενιά στην επόμενη. Και τέτοιος μηχανισμός, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες τόσο του ίδιου του Δαρβίνου όσο και των οπαδών του, δεν είχε βρεθεί. Ο ίδιος ο Bateson ήταν πολέμιος της Εξελικτικής Βιολογίας και είχε γράψει αρκετά άρθρα για το θέμα. Οταν επιβιβάστηκε στο τραίνο, δεν είχε την παραμικρή ιδέα πως μέσα στα επόμενα 90 λεπτά όχι μόνο ο ίδιος θα άλλαζε την άποψή του για το θέμα, αλλά θα ανακάλυπτε και τη δεύτερη σημαντικότερη μελέτη στην ιστορία της Βιολογίας, τη μελέτη που θεμελίωσε τον τομέα της σύγχρονης Γενετικής.

 

Ο Bateson κρατούσε μαζί του ένα τεράστιο πάκο από χαρτιά, μελέτες που θα χρησιμοποιούσε για την ομιλία που επρόκειτο να δώσει. Παρά το θεαματικό της διαδρομής, έκλεισε το κουρτινάκι στο βαγόνι του και πήρε στα χέρια του την πρώτη από τις μελέτες που κουβαλούσε. Ο τίτλος της ήταν Versuche über Pflanzenhybriden (πειράματα στον υβριδισμό φυτών) και είχε δημοσιευθεί στο περιοδικό Verhandlungen des naturforschenden Vereins Brünn (Πρακτικά του ομίλου φυσικής ιστορίας του Brünn) το 1865. Ο συγγραφέας της μελέτης ήταν ένας Καθολικός Αυστριακός μοναχός του τάγματος των Αυγουστινιανών ονόματι Gregor Mendel ο οποίος είχε πεθάνει από νεφρική ανεπάρκεια πριν από 16 χρόνια.

 

Καθώς ο Bateson διάβαζε την σαραντασέλιδη μελέτη του Mendel άρχισε να συνειδητοποιεί πως ο Αυστριακός μοναχός είχε πραγματοποιήσει πριν από 35 χρόνια όλα τα πειράματα που ο ίδιος είχε κατά νου να κάνει. Ο Mendel, επί 7 ολόκληρα χρόνια (1856-1863) είχε καλλιεργήσει πάνω από 29.000 (είκοσι εννέα χιλιάδες) μπιζελιές με σκοπό να ανακαλύψει τον τρόπο με τον οποίο τα φυτά κληρονομούν τα χαρακτηριστικά τους από τη μία γενιά στην επόμενη (σημείωση: ο Mendel δεν είχε γνωρίσει ποτέ το Δαρβίνο. Παρ’όλα αυτά είχε διαβάσει το μνημειώδες έργο του On the origin of Species όπως προκύπτει από τις εκατοντάδες σημειώσεις που είχε γράψει στο περιθώριο της δικής του μελέτης που δημοσιεύτηκε 6 χρόνια μετά τη δημοσίευση του On the origin of Species). Από τα πειράματα του με τις μπιζελιές στον κήπο του μοναστηριού, ο Mendel διαπίστωσε ότι τα φυτά-απόγονοι διατηρούσαν τα βασικά χαρακτηριστικά των προγόνων τους- με άλλα λόγια δεν επηρεάζονταν από το περιβάλλον. Αυτό το απλό πείραμα αποτέλεσε γενεσιουργό αιτία για την ιδέα της κληρονομικότητας- της ιδέας που απαιτούνταν για να ολοκληρωθεί η Δαρβινική θεωρία της Εξέλιξης των Ειδών. Και όχι μόνο αυτό. Ο Mendel χρησιμοποίησε μαθηματικούς υπολογισμούς για να δείξει πως οι έμβιοι οργανισμοί κληρονομούν ένα γονίδιο από τον πατέρα τους και έναν από την μητέρα τους. Αυτά τα γονίδια μπορεί να είναι είτε “υπερισχύοντα” (dominant) είτε “μη υπερισχύοντα”(recessive), με αποτέλεσμα το γονίδιο το οποίο “εκφράζεται” στον φαινότυπο ενός ορανισμού να είναι το ένα από τα δύο. Παρ’όλα αυτά, το κάθε γονίδιο μεταφράζεται ανεξάρτητα το ένα από το άλλο κατά τη διάρκεια της κυτταρικής διαίρεσης και περνάνε στην επόμενη γενιά επίσης ανεξάρτητα το καθένα.

 

Η ιδέα της κληρονομικότητας, βασιζόμενη σε γονίδια ήταν η πλέον επαναστατική ιδέα στην ιστορία της Βιολογίας, μετά το Νόμο της Εξέλιξης που θεμελίωσε ο Δαρβίνος. Ο ίδιος ο Mendel ποτέ δεν βρήκε το “μόριο” πίσω από τα γονίδια των οργανισμών. Η μελέτη του Mendel ξεχαστηκε για 35 χρόνια, μέχρι εκείνη την ημέρα του 1900 που την ξανά-ανακάλυψε ο Bateson. O ίδιος ο Bateson άλλαξε στρατόπεδο και μετατράπηκε σε φανατικό υποστηρικτή της Δαρβινικής Εξέλιξης μέχρι το τέλος της ζωής του. Θα περνούσαν περίπου 90 χρόνια από την χρονιά της δημοσίευσης της μελέτης του Mendel μέχρις ότου ο Αμερικανός James Watson και ο Βρετανός Francis Crick ανακαλύψουν το μόριο της ζωής που κατευθύνει την κληρονομικότητα, το DNA.
Σήμερα, ο ξεχασμένος Αυστριακός μοναχός του Μπρνο θεωρείται ο θεμελιωτής της Γενετικής. Τα πειράματά του και οι νόμοι που θεμελίωσε καλλιεργώντας μπιζελιές διδάσκονται παντού, και ας έχουν περάσει σχεδόν 150 χρόνια από τη δημοσιεύση τους. Ο τάφος του βρίσκεται στην πόλη Vražné της Τσεχίας, μαζί με τους τάφους της οικογένειας του.

Advertisements

Posted Ιουλίου 22, 2013 by msofcrete in Ιατρική

Tagged with

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: